Qisqacha mazmuni
Protokol obsessiv-kompulsiv buzilishni takrorlanuvchi yopishqoq fikrlar, tasvirlar yoki mayllar va/yoki majburiy harakatlar yoxud fikriy marosimlar bilan kechadigan holat sifatida ta’riflaydi. Belgilar odatda ruhiy zo‘riqish keltirib chiqaradi, ko‘p vaqt oladi yoki kundalik, ijtimoiy va kasbiy faoliyatni buzadi. Asosan obsessiyalar, asosan kompulsiyalar va aralash simptomlar bilan kechuvchi shakllar, bolalik yoki kattalik davrida boshlanish xususiyatlari, simptomlarga tanqidiy munosabat darajasi va tez-tez uchraydigan hamroh holatlar ko‘rib chiqiladi.
Tashxis klinik suhbat, anamnez, simptomlarning mazmuni, tezligi, davomiyligi va nazorat qilinishini hamda hayot faoliyatiga ta’sirini baholashga asoslanadi. Og‘irlikni miqdoriy baholash uchun FLY-BOCS shkalasi keltirilgan. Jismoniy ko‘rik, laborator tahlillar va instrumental tekshiruvlar OKBni bevosita tasdiqlamaydi; ular somatik yoki nevrologik sabablarni istisno qilish va farmakoterapiyani xavfsiz rejalashtirish uchun qo‘llanadi. Differensial baholash depressiya, tiklar, shaxs buzilishlari, ovqatlanish va tana obrazi buzilishlari, impulsiv holatlar hamda shizofrenik spektr simptomlarini qamrab oladi.
Davolashning asosiy yo‘nalishlari kognitiv-xulqiy terapiya, jumladan ekspozitsiya va ritualni bajarmaslikka o‘rgatish, hamda serotonergik dori vositalari bilan psixofarmakoterapiyadir. Algoritm terapiyaning yetarli davomiyligi va o‘zlashtirilishini baholash, samara bo‘lmasa preparatni almashtirish yoki klomipraminni ko‘rib chiqish, rezistent holatlarda esa mutaxassis nazoratidagi kombinatsiyalar va ayrim neyromodulyatsiya usullarini tavsiflaydi. Yaxshilanishdan so‘ng uzoq muddatli qaytalanishga qarshi davolash va sxemani bosqichma-bosqich qayta ko‘rib chiqish nazarda tutiladi. Reabilitatsiya moslashuv buzilishini kamaytirish, ijtimoiy va mehnat faoliyatiga qaytish, hayot sifatini yaxshilash va hamroh stress bilan ishlashga qaratilgan. Ilovalarda tashxislash va davolash algoritmlari, simptomlarni baholash shkalasi va bemorlar uchun axborot berilgan.