Qisqacha mazmuni
Protokol Alsgeymer kasalligi va u bilan bog‘liq demensiya holatlariga bag‘ishlangan. Unda klinikagacha bo‘lgan belgilar hamda yengil, o‘rta va og‘ir demensiya bosqichlari, jumladan xotira, yo‘nalish olish, nutq, praksis, gnozis va kundalik ishlarni bajarish qobiliyatining asta-sekin pasayishi tasvirlanadi. Erta va kech boshlanuvchi, atipik hamda aralash shakllar ko‘rib chiqiladi. Alsgeymer kasalligini qon-tomir demensiyasi, Levi tanachalari bilan demensiya, peshona-chakka degeneratsiyasi, depressiya, deliriy hamda kognitiv pasayishning qisman qaytar sabablaridan farqlashga alohida e’tibor beriladi.
Tashxis bemorning shikoyatlari va uni yaxshi biladigan yaqin shaxs ma’lumotlari, simptomlarning sekin boshlanishi va rivojlanishi, nevrologik ko‘rik hamda bir necha kognitiv sohani qamrab oluvchi neyropsixologik testlarga asoslanadi. Buzilishlarning kundalik mustaqillik, ijtimoiy va kasbiy faoliyatga ta’siri baholanadi. Laborator tekshiruvlar boshqa sabablarni istisno qilish uchun, bosh miya KT yoki MRT tekshiruvi esa atrofik o‘zgarishlarni baholash va differensial tashxis uchun qo‘llanadi. Ilovalarda diagnostik mezonlar, umumiy yomonlashuv va kognitiv baholash shkalalari, shuningdek kasallik dinamikasini kuzatish shakllari keltirilgan.
Davolash odatda dori va dorisiz usullarni birlashtiradi. Protokol xolinesteraza ingibitorlari va memantinni asosiy simptomatik vositalar sifatida, xavotir, affektiv, psixotik yoki xulqiy belgilar uchun preparatlarni esa klinik ko‘rsatma bo‘yicha qo‘shimcha davolash sifatida ko‘rib chiqadi. Dorisiz yordam ergoterapiya, kognitiv stimulyatsiya, logopedik va harakat reabilitatsiyasi, uy muhitini moslashtirish hamda parvarish qiluvchilarni o‘qitishni o‘z ichiga oladi. Keyingi kuzatuv mavjud mustaqillikni saqlash, xavfsizlik, davolashga rioya qilish va oilani qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltiriladi. Profilaktika qismida jismoniy va aqliy faollik, muvozanatli ovqatlanish hamda qon-tomir xavf omillarini nazorat qilish kompleks yondashuv tarkibi sifatida bayon etilgan.